Blog

Het orakel van Belline

De naam ‘Belline’ komt sommigen waarschijnlijk wel bekend voor; Vooral degenen die geïnteresseerd zijn in de geschiedenis van de Tarot en graag werken met de wat onbekendere decks kennen het ‘Grand Tarot de Belline’ dat bestaat uit 78 kaarten en waarvan het systeem een mengeling is van het werk van Jean Baptiste Aliette en het Marseille deck. Maar ook het ‘Belline Orakel’ draagt de naam van de man die eigenlijk Marcel Forget (1924 – 1977) heet. Marcel Forget was in de 20e eeuw een bekende Tarotist in Parijs maar de decks die hij publiceerde waren niet van zijn hand. De oorspronkelijke auteur is Mage Edmond (echte naam: Jules Charles Ernest Billaudot). En ook hij was een interessant personage….

Mage Edmond

Mage Edmond werd geboren als Jules Charles Ernest Billaudot op 16 augustus 1829 in Poilly-sur-Serein (Franse Bourgogne) in een welgestelde familie. Rond zijn 14e vertrok hij naar Parijs samen met zijn neef Leopold die apotheker was. Het verhaal gaat dat Edmond in Parijs de leerling werd van Madamoiselle Lenormand. Dit lijkt een sterk verhaal want Madamoiselle Lenormand overleed in 1843 en we weten dat zij de laatste jaren van haar leven niet in Parijs woonde maar in Alencon (250 kilometer van Parijs en 400 kilometer van Poilly-sur-Serein). Toch is het niet zo raar dat dit gerucht is ontstaan want de levens van Lenormand en Edmond vertonen grote overeenkomsten;

Lees “Het orakel van Belline” verder

Diepe Zuchten en Verteerd worden door Jaloezie: De Vera Sibilla

Alhoewel we weten dat de eerste Tarot kaarten vervaardigd werden in het Italië van de vroege renaissance, zijn het wel de Fransen en de Engelsen die de credits pakken voor de manier waarop wij nu werken met de Tarot; Het was immers de Franse occultist  Jean-Baptiste Alliette (1738 – 1791) die – voor zover tenminste bekend – als eerste allerlei occulte correspondenties aan de Tarot toewees en de Tarot gebruikte om voorspellingen te doen. Er volgden nog meer Fransen en jarenlang was het Marseille deck HET Tarot deck om mee te waarzeggen.

Ook de Britten hebben een flinke steen bijgedragen toen de leden van de Golden Dawn zich aan het einde van de 19e gingen verdiepen in de Tarot en het werk van hun Franse voorgangers ‘verbeterden’. Arthur Edward Waite (1857 – 1942) is natuurlijk een goede bekende omdat hij samen met Pamela Colman Smith (1878 – 1951) in 1909 het populaire Raider-Waite-Smith deck uitbracht. Eerder ontstond in Duitsland en omstreken ook een aparte traditie van waarzegkaarten: De Lenormand en de Kipper kaarten zijn beiden van Duitse origine. Deze vier systemen (Marseille Tarot, RWS Tarot, Lenormand en Kipper) zijn tot op heden de meest gebruikte decks. En de Italianen dan?

Zij hebben de Vera Sibilla!

Lees “Diepe Zuchten en Verteerd worden door Jaloezie: De Vera Sibilla” verder

Chaos, Uranus en… De Dwaas!

Je kunt in boeken en op websites vaak Tarot correspondenties vinden: Planeten, Hebreeuwse letters, Goden, Elementen en Dierenriemtekens worden toegekend aan de kaarten. Maar wat zegt het nou eigenlijk? Dat vragen meerderen zich af!

Ik ken mensen die vinden dat dit allemaal te ‘theoretisch’ is, dat het bij het duiden van de Tarot toch vooral gaat om gevoel en intuïtie. Het leren van correspondenties is saai en het voegt niks toe omdat je dan alleen maar met je hoofd bezig bent en niet met je gevoel.

Ik ben het daar niet mee eens, in die zin, dat het alleen maar uit je hoofd leren ook inderdaad niks toevoegt. Maar dat het begrijpen en leren van symboliek niks met gevoel te maken heeft, dat is naar mijn mening niet waar. Er zitten namelijk zoveel mooie, oude en archetypische verhalen achter die symboliek die – misschien in ‘onze’ tijd in mindere mate – je onbewuste aanspreken. En hierdoor ga je de kaarten naar mijn mening echt voelen en gaan ze ook veel meer leven! Je leert zo weer analoog te denken, iets dat men vroeger als vanzelfsprekend beschouwde maar wat wij in onze tijd weer moeten ‘leren’. Van hieruit kun je ervoor zorgen dat je tijdens het duiden van de kaarten niet alleen maar bezig bent met het projecteren van je eigen gevoelens en ervaringen (iets dat bijna onmogelijk volledig te voorkomen is, maar wat je als Tarotist natuurlijk wel moet vermijden!)

Lees “Chaos, Uranus en… De Dwaas!” verder

Het Rozenkruis

Wie wel eens legt met de kaarten van Aleister Crowley heeft misschien een versie waarbij je op de achterkant een gekleurd kruis ziet. Het Kruis is het zogenaamde ‘Rozenkruis’ of ‘Het Kruis van Creatie’. Wat betekent het en waarom staat het op de achterkant van Tarot kaarten?

Zoals met alles, bestaan er verschillende ‘uitvoeringen’ van dit kruis en ook verschillende zienswijze over waar dit symbool vandaan komt. Zo wordt beweerd dat het symbool is bedacht door een zekere Christian Rosenkreutz. Hij zou een kabbalist en alchemist zijn geweest die ergens aan het begin van de 15e eeuw de orde van het Rozenkruis zou hebben opgericht. Zijn naam komt ook voor in het beroemde alchemistische en allegorische boek: ‘De Alchemistische Bruiloft van Christiaan Rozenkruis‘ dat gepubliceerd is in 1615 en waarvan niemand precies weet wie het heeft geschreven. In dezelfde tijd dat dit allegorische werk gepubliceerd werd, verschenen er meer anonieme manifesten waarin wordt verwezen naar deze geheimzinnige orde. Sommigen beweren dat er een christelijke symboliek ten grondslag ligt aan het symbool terwijl anderen zeggen dat dit kruis met de roos in het midden veel en veel ouder is. Het Rozenkruis duikt op een gegeven moment op in Vrijmetselaars ordes en er wordt dan ook beweerd dat de Vrijmetselaars hun oorsprong hebben in de oudere Rozenkruis orde…. Conspiracy, conspiracy, ik houd ervan!

Lees “Het Rozenkruis” verder

Zoveel Hoofden, Zoveel… Correspondenties!

Wanneer je net begint met het bestuderen van de Tarot, ga je ijverig op zoek naar betekenissen en correspondenties van de kaarten. Je schrijft alles netjes op in je Tarot journal en het gaat voorspoedig. Maar dan kom je op een punt dat je merkt dat de correspondenties van de elementen, de astrologische correspondenties of zelfs de betekenissen overal anders zijn! En niemand kan het antwoord geven wat nu ‘waar’ is. Dit is bijzonder frustrerend.

Het antwoord is naar mijn mening inderdaad dat er geen waarheid is. Al zo lang de mens bestaat werkt hij met symbolen en wil hij betekenis geven aan zaken om hem heen. Deze symboliek verandert niet alleen met de tijd, ze is ook nog eens cultuur gebonden.

Neem bijvoorbeeld de toekenning van de elementen aan de suits in de Tarot; Het meest bekend is de toekenning: Pentakels = Aarde, Zwaarden = Lucht, Bekers = Water, Staven = Vuur. De oude alchemisten zoals Agrippa kende aan de elementen allerlei eigenschappen toe, zoals dichtheid, zuiverheid en snelheid. De meest gangbare opvatting is dat Aarde bijvoorbeeld langzamer is dan Vuur. Dus wij associëren aarde met stabiliteit en Vuur met actie. Toch kun je het binnen de Tarot anders tegenkomen. Toch zie je in veel oudere tradities dat de toekenningen anders verlopen. Ook in het westen ‘denkt’ men anders dan in het oosten. Zo is het voor Chinese mensen veel vanzelfsprekender dat elementen niet in hokjes zijn te stoppen maar dat het vloeiend is. Zo zullen zij bij het ‘Zwaard’ makkelijk zien dat dit voortkomt uit de aarde, gesmeed wordt in Vuur, gekoeld wordt met Water om vervolgens door de Lucht te kunnen suizen (en weer in de aarde – of een steen!– terecht te komen). Dit is in principe ook wat Agrippa beschreef, alleen zijn wij nu eenmaal geneigd dingen in hokjes te stoppen.

Hetzelfde geldt voor astrologische correspondenties. Alhoewel men zich in de oudheid intensief bezig hield met astrologie, en men enorm veel kennis had, waren sommige planeten niet zichtbaar en zijn ze pas later ontdekt (Uranus, Pluto). De occultisten die in de 17e en 18e eeuw begonnen met de symboliek van de Tarot uitvoerig te beschrijven hebben een eerste opzet gemaakt deze in de Tarot decks te verwerken. Ze dachten een systeem uit voor hun Tarot decks (vb. Eteilla, Papus, TdM). Later heeft de Golden Dawn enorm veel werk verzet om alle oude werken opnieuw te bestuderen en op een modernere manier te beschrijven. Ze hebben de symboliek en de correspondenties verbeterd (of liever gezegd: aangepast) met de kennis die ze toen hadden (A.E. Waite, Dionne Fortune, S.L Macgregor Mathers). The Golden Dawn heeft haar Tarot symboliek voor het grootste gedeelte gebaseerd op de ‘Zohar’  dat 1 van de moeilijkst te interpreteren boeken aller tijden is. Dus logisch dat ook hier veel discussies en andere zienswijzen ontstonden waardoor dit systeem ook weer werd verbeterd en aangepast (o.a. door Aleister Crowley en daarna door Paul Foster Case).

De conclusie is zondermeer dat er geen vast systeem, symboliek of correspondentie stelsel bestaat en dat niemand weet ‘wat waar’ is. Alhoewel het werken en leggen met de kaarten niet draait om tabellen met correspondenties, is het toch wel een belangrijk onderdeel van de Tarot studie. Ten eerste omdat er nu eenmaal altijd types zijn die het naadje van de kous willen weten. Ten tweede omdat alchemistische, religieuze of astrologische symboliek nu eenmaal goed werkt als je het onbewuste wilt aanspreken. Het is een manier om de kaarten ‘te voelen’ om de energie te voelen en daarmee geeft het richting aan je interpretatie van de kaarten.

Maar hoe dit nu aan te pakken? Tja, mijn advies is om heel veel te lezen en zelf te kijken wat voor jou goed voelt of ‘logisch’ is. Je zou kunnen kijken naar het specifieke deck of systeem dat je gebruikt en dan de theorie van de ‘maker’ van het deck kunnen volgen. Dus: werk je met het Rider Waite Smit deck, dan volg je de correspondenties van de Golden Dawn. Werk je met oudere decks, dan volg je de ‘traditionele’ interpretatie. Verder: go with the flow, als iets op een gegeven moment ‘klikt’ dan heb je je eigen systeem en toekenning gevonden! Als het werkt dan werkt het, we moeten ook praktisch blijven want dat is de manier om het mooie instrument Tarot te gebruiken voor onszelf en voor anderen!

Omdat ik tot het type behoor dat echt alles wil weten, heb ik lijstjes en tabellen gemaakt van alle symboliek en toekenningen die je maar kunt bedenken. Ik deel ze graag met mijn studenten al naar gelang zij er behoefte aan hebben en ik wil ze hier graag ook delen.

Om simpel te beginnen, vind je hier een overzicht van astrologische toekenningen aan de Grote Arcana volgens de Golden Dawn (Rider Waite Smit deck en Golden Dawn deck). Kijk gewoon wat bij jou klikt en hoe het voor jou ‘werkt’. Ik zal in de nabije toekomst nog veel meer handige overzichten delen dus check mijn Patreon pagina regelmatig!

De Game Genie van de Tarot

Volgens de bijbel ontving Mozes de twee stenen tafelen met 10 geboden van God op de berg Sinaï. De Stenen tafelen bevatten niet alleen waardevolle regels, ze waren ook nog eens geschreven door God’s eigen vinger! Volgens de Joodse traditie gaf God hem bovendien de complete Joodse bijbel + interpretatie mee.

Vergeet die tafelen, vergeet die bijbel. Want volgens de Talmud kreeg Mozes van een aantal Engelen ook nog een goodiebag met een paar presentjes erin. En die zijn vele malen interessanter! Bovendien leidt 1 van die presentjes ons naar Zwaarden Aas in de Tarot…

Lees “De Game Genie van de Tarot” verder

Het Geheim van de Wijnhandelaar

Vannacht zei een wijze ingewijde heimelijk tegen mij: ‘Het geheim van de wijnhandelaar… kan toch niet voor jou verborgen zijn?’

Toen zei hij: ‘Wees mild voor jezelf, het ligt in de aard van de wereld om mensen die hard werken nog zwaarder te belasten’

Vervolgens gaf hij mij een beker die de hemel deed oplichten, zo dat Venus danste. En de luitspeler zei herhaaldelijk tegen mij: ‘Drink’…

Oh zoon, luister naar dit advies en treur niet om het verdriet van de hele wereld. Ik geef je dit advies als een parel, houd het in je gedachten

Wanneer jouw hart bloedt, zie dan nog steeds de lachende rand van de beker en wanneer je gekwetst wordt huil dan niet

Zolang je niet in de verborgen dimensie bent geweest, heb je geen idee: het nieuws dat Gabriel brengt kan niet begrepen worden door degenen die niet rijp genoeg zijn

In het domein van het innerlijke weten is er geen ruimte voor zelfzuchtige trots: Zij die kennis hebben moeten of alles openbaren of helemaal stil zijn en hun mond houden

Oh wijnbrenger, breng wijn! Hafez’ dronken liefde werd gezien door de Heer van heelheid en harmonie, Hij die misstappen vergeeft en stommiteiten verhult

Dit is een – wellicht stuntelige – poging van mij tot de vertaling van een Perzisch gedicht uit de middeleeuwen. Het werd geschreven door Shams-ud-din (1320 – 1392), die later ‘Hafez’ werd genoemd. ‘Hafez’ is een titel die wordt gegeven aan iemand die de hele Koran uit zijn hoofd heeft geleerd, iets dat hij volgens zijn eigen claim op 14 manieren had gedaan (welke manieren dit dan zijn, kon ik niet achterhalen).

Lees “Het Geheim van de Wijnhandelaar” verder

Filosofie, Tarot, Spiritualiteit en Christendom

De Tarot zit zo ingenieus in elkaar dat je elke spirituele, filosofische, occulte, psychologische of zelfs wetenschappelijke stroming erop kunt plotten. Het ligt er maar net aan waar jij de focus op legt. Wat je wilt zien, kun je zien in de Tarot. Dat zorgt ervoor dat je nooit uitgeleerd raakt en je je geest flink kan oprekken. Je verandert keer op keer van inzicht naar mate je meer kennis op doet. Op dit moment staat mijn neus wel heel erg naar de kant van het humanisme en de klassieke levenskunst waarin de eerdergenoemde haar oorsprong heeft. Maar ook alle hedendaagse spirituele en new age bewegingen vinden haar oorsprong bij de oude grieken (o.a. Plato) en dat geldt ook voor het christendom (de laatste heeft ook meer gemeen met de Tarot dan men op het eerste gezicht denkt, maar dat is weer een ander projectje).

Alhoewel er verschillen zijn in standpunten, hebben alle klassieke levenskunst stromingen met elkaar (en naar mijn mening ook met de Tarot) gemeen dat de nadruk ligt op autonomie, autarkie, zelfbeheersing en de “zorg voor jezelf” als mens als belangrijkste goed gezien werden.

Plato heeft een grote invloed gehad op bijna alle vormen van westerse spiritualiteit (inclusief occultisme, christendom);  Het bestaan van een transcendente, bovennatuurlijke wereld en het in staat zijn je los te maken van je lichaam en samen te smelten met de “ziel” heeft natuurlijk een aantrekkingskracht op veel mensen gehad (en dit is eigenlijk nooit veranderd). Het christendom heeft vanaf de 3e eeuw na Christus veel elementen van de klassieke filosofie ingelijfd (vooral die van Plato en de Stoa) maar zijn vervolgens een totaal andere weg ingeslagen. Het doel van het christendom was om mensen ertoe te brengen dat ze zich zo gedragen dat ze op god lijken (leven naar god’s wil) en zo hun ziel kunnen verenigen met god. Om dit te kunnen realiseren zijn de aanbevelingen van de klassieke filosofen zo verdraaid dat ze tegengesteld werden aan wat de oude denkers probeerden over te brengen.

Zo veranderde het “zorgen voor jezelf” in een gewetensonderzoek waarbij je jezelf moest straffen voor je fouten en moest leren nederig te zijn. Liefde voor jezelf werd op die manier een taboe (alleen god kon jou immers vergeven). Het sober proberen te leven – zodat je jezelf niet kwijt zou raken – veranderde in lichamelijke onthouding en het uitdoven van hartstocht. Als klap op de vuurpijl introduceerde het christendom een nieuw element, namelijk het afstand nemen van de eigen wil. Om nederig te worden moest je leren om niks te willen en de zorg voor jezelf uit handen te geven (aan een pastoor of priester). Daarmee werd autonomie en autarkie ook de das om gedaan en werd het christendom een levenskunst van zelfverloochening.

Naast het christendom pleitten ook Plato en Aristoteles voor een “spiritueel” leven. Hoe kan het dat alle ideeën van de klassieke filosofen zo lang naar de achtergrond zijn verdrongen terwijl het christendom tot op de dag van vandaag miljoenen mensen kan bekeren?

Volgens Luc Ferry komt dit omdat het christendom erin is geslaagd het vage ongrijpbare begrip “logos” voor te stellen als een persoon (god de vader, onze lieve heer)  die aandacht voor je heeft en van je houdt zoals een vader van zijn kind houdt. Deze vader houdt van al zijn kinderen evenveel, dus iedereen is gelijk. Verder was het eeuwige leven (het opstaan uit de dood of zitten aan de troon van god) dat door de christenen werd beloofd ook aantrekkelijk; Veel mensen verkiezen onsterfelijkheid boven bijvoorbeeld het samensmelten met de kosmos (en poef! Weg!) van de Stoa.


Madamoiselle Lenormand: De Sybille van Parijs

Ondanks dat Madamoiselle Lenormand beroemd (en berucht) was in haar tijd, zijn veel zaken omtrent haar leven in nevelen gehuld. Er bestaan biografieën (waarvan niet zeker is of ze wel betrouwbaar zijn) en ook wordt ze genoemd in historische werken over andere “beroemdheden” van haar tijd. Daarin wordt  “De Sibille van Parijs” of bejubeld of verguisd. Mlle lenormand heeft zelf ook een aantal boeken geschreven, (waarvan er slechts een paar vertaald zijn naar het Engels) en die helaas niet gaan over haar divinatiemethoden maar o.a. over het leven en de geheimen van haar beroemde cliënten… uhum… over ethiek gaan we het later nog hebben.

Mlle Lenormand woonde in Parijs (en ook een tijd in België en Londen) en zou een groot scala aan waarzegtechnieken tot haar beschikking hebben gehad; Gesproken wordt van astrologie, handlezen, theeblaadjes lezen, een Griekse divinatie methode met stokjes, numerologie en pendelen. Ook zou ze lid zijn geweest van een geheim Londens genootschap : “Leden van Mercurius”. Alhoewel sommige zaken zeker overdreven zijn, staat in elk geval vast dat Mlle Lenormand kaarten gebruikte (genoemd wordt de Tarot en speelkaarten). Ze is nl. meerdere keren in de gevangenis terecht gekomen, voor waarzeggerij in het algemeen maar ook specifiek voor “Cartomancie”.

Het is onduidelijk of Mlle Lenormand zelf een hand heeft gehad in het vergroten van het mysterie rondom haar persoon. “Tegenstanders” denken van wel: zo is er een zekere J.P. Jewett die in 1858 schrijft dat Mlle Lenormand “geen blijk scheen te geven van een groot intellectueel vermogen, zo min te zijn begiftigd of verlicht”. Het was volgens hem haar sluwheid en ongebreidelde zelfvertrouwen dat ten grondslag lag aan haar imago en succes. Een marketingstunt 1.0 zou je kunnen zeggen. Dit maakt het alleen nog maar sappiger en nog meer de moeite waard om in de geschiedenis van Mlle Lenormand te duiken…

Lees “Madamoiselle Lenormand: De Sybille van Parijs” verder

Het Eerste echte Tarot Deck?

Alhoewel er eerder in de geschiedenis vergelijkbare ‘spellen’ en/of ‘kaartensets’ bekend zijn, is er over het algemeen overeenstemming dat de Tarot in de vorm zoals wij die nu kennen is ontstaan in de eerste helft van de 15e eeuw in het Italië van de Renaissance. Het eerste deck dat overeenkomt met de ‘huidige’ Tarot (van Waite), is de bekende “Visconti-Sforza” tarot geschilderd door Benefacio Bembo). Maar, waarschijnlijk ging hier nog een deck aan vooraf. Ook voor dit deck was Filippo Maria Visconti de opdrachtgever, maar de kaarten wijken iets af van de latere Tarot spellen.

Dit deck is het zogenaamde “Michelino deck ” (ook wel “Besozzo kaarten”) genoemd naar Michelino da Besozzo die de kaarten  heeft geschilderd. De opdrachtgever was zoals gezegd Filippo Maria Visconti en er zat een soort begeleidend schrijven bij van ene Martiano da Tortona. Deze Martiano heeft dus het allereerste Tarot boek op zijn naam staan!

Gelukkig maar, want de kaarten zijn helaas verloren gegaan. Maar de beschrijving is bewaard gebleven en dus kunnen wij ons een beeld vormen van hoe het eruit moet hebben gezien. De beschrijving dateert van rond 1424. De tekst heette oorspronkelijk “Tractaat over de vergoddelijking van de 16 helden” en was geschreven in het Latijn. In ongeveer 1470 is ze vertaald in het Italiaans. De tekst werd in eind jaren ’70 gevonden door Stuart Kaplan in de Bibliotheque Nationale van Parijs. Ik heb deze beschrijving van de 16 helden zo goed mogelijk proberen te vertalen in het Nederlands. Maar laten we eerst wat algemener kijken naar dit bijzondere Tarot deck!

Lees “Het Eerste echte Tarot Deck?” verder