Filosofie, Tarot, Spiritualiteit en Christendom

De Tarot zit zo ingenieus in elkaar dat je elke spirituele, filosofische, occulte, psychologische of zelfs wetenschappelijke stroming erop kunt plotten. Het ligt er maar net aan waar jij de focus op legt. Wat je wilt zien, kun je zien in de Tarot. Dat zorgt ervoor dat je nooit uitgeleerd raakt en je je geest flink kan oprekken. Je verandert keer op keer van inzicht naar mate je meer kennis op doet. Op dit moment staat mijn neus wel heel erg naar de kant van het humanisme en de klassieke levenskunst waarin de eerdergenoemde haar oorsprong heeft. Maar ook alle hedendaagse spirituele en new age bewegingen vinden haar oorsprong bij de oude grieken (o.a. Plato) en dat geldt ook voor het christendom (de laatste heeft ook meer gemeen met de Tarot dan men op het eerste gezicht denkt, maar dat is weer een ander projectje).

Alhoewel er verschillen zijn in standpunten, hebben alle klassieke levenskunst stromingen met elkaar (en naar mijn mening ook met de Tarot) gemeen dat de nadruk ligt op autonomie, autarkie, zelfbeheersing en de “zorg voor jezelf” als mens als belangrijkste goed gezien werden.

Plato heeft een grote invloed gehad op bijna alle vormen van westerse spiritualiteit (inclusief occultisme, christendom);  Het bestaan van een transcendente, bovennatuurlijke wereld en het in staat zijn je los te maken van je lichaam en samen te smelten met de “ziel” heeft natuurlijk een aantrekkingskracht op veel mensen gehad (en dit is eigenlijk nooit veranderd). Het christendom heeft vanaf de 3e eeuw na Christus veel elementen van de klassieke filosofie ingelijfd (vooral die van Plato en de Stoa) maar zijn vervolgens een totaal andere weg ingeslagen. Het doel van het christendom was om mensen ertoe te brengen dat ze zich zo gedragen dat ze op god lijken (leven naar god’s wil) en zo hun ziel kunnen verenigen met god. Om dit te kunnen realiseren zijn de aanbevelingen van de klassieke filosofen zo verdraaid dat ze tegengesteld werden aan wat de oude denkers probeerden over te brengen.

Zo veranderde het “zorgen voor jezelf” in een gewetensonderzoek waarbij je jezelf moest straffen voor je fouten en moest leren nederig te zijn. Liefde voor jezelf werd op die manier een taboe (alleen god kon jou immers vergeven). Het sober proberen te leven – zodat je jezelf niet kwijt zou raken – veranderde in lichamelijke onthouding en het uitdoven van hartstocht. Als klap op de vuurpijl introduceerde het christendom een nieuw element, namelijk het afstand nemen van de eigen wil. Om nederig te worden moest je leren om niks te willen en de zorg voor jezelf uit handen te geven (aan een pastoor of priester). Daarmee werd autonomie en autarkie ook de das om gedaan en werd het christendom een levenskunst van zelfverloochening.

Naast het christendom pleitten ook Plato en Aristoteles voor een “spiritueel” leven. Hoe kan het dat alle ideeën van de klassieke filosofen zo lang naar de achtergrond zijn verdrongen terwijl het christendom tot op de dag van vandaag miljoenen mensen kan bekeren?

Volgens Luc Ferry komt dit omdat het christendom erin is geslaagd het vage ongrijpbare begrip “logos” voor te stellen als een persoon (god de vader, onze lieve heer)  die aandacht voor je heeft en van je houdt zoals een vader van zijn kind houdt. Deze vader houdt van al zijn kinderen evenveel, dus iedereen is gelijk. Verder was het eeuwige leven (het opstaan uit de dood of zitten aan de troon van god) dat door de christenen werd beloofd ook aantrekkelijk; Veel mensen verkiezen onsterfelijkheid boven bijvoorbeeld het samensmelten met de kosmos (en poef! Weg!) van de Stoa.


Madamoiselle Lenormand: De Sybille van Parijs

Ondanks dat Madamoiselle Lenormand beroemd (en berucht) was in haar tijd, zijn veel zaken omtrent haar leven in nevelen gehuld. Er bestaan biografieën (waarvan niet zeker is of ze wel betrouwbaar zijn) en ook wordt ze genoemd in historische werken over andere “beroemdheden” van haar tijd. Daarin wordt  “De Sibille van Parijs” of bejubeld of verguisd. Mlle lenormand heeft zelf ook een aantal boeken geschreven, (waarvan er slechts een paar vertaald zijn naar het Engels) en die helaas niet gaan over haar divinatiemethoden maar o.a. over het leven en de geheimen van haar beroemde cliënten… uhum… over ethiek gaan we het later nog hebben.

Mlle Lenormand woonde in Parijs (en ook een tijd in België en Londen) en zou een groot scala aan waarzegtechnieken tot haar beschikking hebben gehad; Gesproken wordt van astrologie, handlezen, theeblaadjes lezen, een Griekse divinatie methode met stokjes, numerologie en pendelen. Ook zou ze lid zijn geweest van een geheim Londens genootschap : “Leden van Mercurius”. Alhoewel sommige zaken zeker overdreven zijn, staat in elk geval vast dat Mlle Lenormand kaarten gebruikte (genoemd wordt de Tarot en speelkaarten). Ze is nl. meerdere keren in de gevangenis terecht gekomen, voor waarzeggerij in het algemeen maar ook specifiek voor “Cartomancie”.

Het is onduidelijk of Mlle Lenormand zelf een hand heeft gehad in het vergroten van het mysterie rondom haar persoon. “Tegenstanders” denken van wel: zo is er een zekere J.P. Jewett die in 1858 schrijft dat Mlle Lenormand “geen blijk scheen te geven van een groot intellectueel vermogen, zo min te zijn begiftigd of verlicht”. Het was volgens hem haar sluwheid en ongebreidelde zelfvertrouwen dat ten grondslag lag aan haar imago en succes. Een marketingstunt 1.0 zou je kunnen zeggen. Dit maakt het alleen nog maar sappiger en nog meer de moeite waard om in de geschiedenis van Mlle Lenormand te duiken…

Lees “Madamoiselle Lenormand: De Sybille van Parijs” verder

Het Eerste echte Tarot Deck?

Alhoewel er eerder in de geschiedenis vergelijkbare ‘spellen’ en/of ‘kaartensets’ bekend zijn, is er over het algemeen overeenstemming dat de Tarot in de vorm zoals wij die nu kennen is ontstaan in de eerste helft van de 15e eeuw in het Italië van de Renaissance. Het eerste deck dat overeenkomt met de ‘huidige’ Tarot (van Waite), is de bekende “Visconti-Sforza” tarot geschilderd door Benefacio Bembo). Maar, waarschijnlijk ging hier nog een deck aan vooraf. Ook voor dit deck was Filippo Maria Visconti de opdrachtgever, maar de kaarten wijken iets af van de latere Tarot spellen.

Dit deck is het zogenaamde “Michelino deck ” (ook wel “Besozzo kaarten”) genoemd naar Michelino da Besozzo die de kaarten  heeft geschilderd. De opdrachtgever was zoals gezegd Filippo Maria Visconti en er zat een soort begeleidend schrijven bij van ene Martiano da Tortona. Deze Martiano heeft dus het allereerste Tarot boek op zijn naam staan!

Gelukkig maar, want de kaarten zijn helaas verloren gegaan. Maar de beschrijving is bewaard gebleven en dus kunnen wij ons een beeld vormen van hoe het eruit moet hebben gezien. De beschrijving dateert van rond 1424. De tekst heette oorspronkelijk “Tractaat over de vergoddelijking van de 16 helden” en was geschreven in het Latijn. In ongeveer 1470 is ze vertaald in het Italiaans. De tekst werd in eind jaren ’70 gevonden door Stuart Kaplan in de Bibliotheque Nationale van Parijs. Ik heb deze beschrijving van de 16 helden zo goed mogelijk proberen te vertalen in het Nederlands. Maar laten we eerst wat algemener kijken naar dit bijzondere Tarot deck!

Lees “Het Eerste echte Tarot Deck?” verder

To Yod or Not

Op een aantal Tarotkaarten in het RWS deck zijn druppel – achtige dingen te zien. Bij de Toren en op drie van de azen (Kelken, Zwaarden, Staven) zijn ze erg goed zichtbaar. Bij de Kelken lijken het waterdruppels, bij de Staven blaadjes. Maar wat zijn het dan bij de Zwaarden? Wat symboliseren deze druppels en waarom is Pentakels aas overgeslagen?

Van deze “druppels” wordt gezegd dat ze “Yods” symboliseren; De Yod is een Hebreeuwse letter.

De hebreeuwse letter Yod

Het traditionele Hebreeuwse alfabet bestaat uit 22 letters en volgens de Hebreeuwse traditie zijn deze letters de bouwstenen van de creatie. Elke letter is een archetypische energievorm en samen zorgen ze ervoor dat God’s wijsheid in het menselijk bewustzijn kan komen.

Lees “To Yod or Not” verder

The Curious Paul Foster Case

Ik heb veel tijd besteed aan het zoeken van een geschikt onderwerp voor mijn afstudeerscriptie aan de Academie voor Tarot. Telkens dacht ik weer iets te hebben gevonden om dan later toch weer van gedachten te veranderen. Er zijn zoveel onderwerpen en invalshoeken dat je aan een leven niet genoeg hebt om alles te lezen en te verkennen. Ik struinde op internet, zocht op you tube en woonde lezingen bij van (spirituele) verenigingen van diverse pluimage.

Zo kwam het dat ik online op een volledige Tarot cursus stuitte, geschreven in een ver vervlogen tijdperk, op een typemachine waarop de letter “W” het op een bepaald moment had begeven. Soms was de schrijver (waarschijnlijk) aan het “blind typen” geweest terwijl zijn vingers op de verkeerde letters stonden. Maar ondanks dit – en de archaïsche schrijfstijl – kon ik de tekst redelijk goed lezen en begrijpen en sprak ze mij ook enorm aan.

Lees “The Curious Paul Foster Case” verder

NOT ALL GIRLS ARE NICE AND MADE OF SUGAR & SPICE

In de Tarot associeer je de “moeder” bijna altijd onmiddellijk met III De Keizerin. Zij is de zorgzame moeder die ruimte geeft aan iedereen en zorg draagt voor de groei en ontwikkeling van anderen. Ze staat dicht bij de natuur en haar energie is grenzeloos. Het is een “positieve” kaart die als tegenpool (negatief puntje) heeft dat de dame in kwestie vaak zo bezig is met het zorgen voor anderen dat ze haar eigen behoeften vergeet. Het grenzeloos geven van energie om alles te laten groeien en bloeien kan als nadeel hebben dat je over je eigen grens gaat. En dat is natuurlijk niet voordelig. Veel “donkerder” of “negatiever” wordt het meestal niet qua duiding.

Lees “NOT ALL GIRLS ARE NICE AND MADE OF SUGAR & SPICE” verder

Know Thyself

Ken u zelve is een beroemde kreet die we associëren met de Oude Grieken (het Orakel van Delphi en Socrates). Socrates spoorde zijn tijdgenoten aan op zoek te gaan naar waarden en principes die voor henzelf belangrijk waren (in plaats van volgens een dogma of religie te leven). Dit liep niet zo goed af voor Socrates…

Zoals met alles zijn er heel veel verschillende manieren om Ken u zelve te interpreteren. Veel filosofische, spirituele en religieuze stromingen zijn er mee aan de haal gegaan.

Lees “Know Thyself” verder

Epicurus: Geniet, maar drink met mate

Epicurus is de grondlegger van het Hedonisme. De Christenen (het zal ook eens niet) hebben bijna al zijn werk vernietigd. Gelukkig zijn er wat brieven en uitspraken bewaard gebleven en is zijn filosofie niet verloren gegaan. Het lijkt er wel op dat de Christenen er ook voor hebben gezorgd dat de meeste mensen deze niet leren te begrijpen zoals ze is bedoeld. Ik dacht eerlijk gezegd ook altijd dat Hedonisme inhield dat je alles deed waar je zin in had en dat je geen maat hoefde te houden: een bandeloos leven leiden van het ene naar het andere genot.  Maar nu kwam ik erachter dat het wel wat genuanceerder in elkaar steekt….

Lees “Epicurus: Geniet, maar drink met mate” verder

De geschiedenis van het (on)bewuste

Tijdens mijn zoektocht naar de wijsheid in de Tarot was ik op het punt gekomen dat ik het niet meer zo zag zitten. Ik was vertrokken bij de archetypen en het collectief onderbewustzijn van Carl Jung en was terug gegaan in de tijd. Via theosofen, alchemisten, middeleeuwse Humanisten, Tempeliers, klassieke Romeinen en Grieken, en het  oude testament was ik bij de oude Egyptenaren terecht gekomen (het ging in het echt niet zo netjes op volgorde, maar meer kris kras). Ik was van plan om de Egyptische goden min of meer te “plotten” op de tarotkaarten en had daarom de encyclopedie van de Egyptische goden aangeschaft.

Maar het waren er 1200 en sommige goden werden gerepresenteerd door weer een aantal andere goden. Ook was dat niet te vangen in een excel sheet, want die goden bleken de ene keer voor god X aangezien te worden en de andere keer voor god y. Ik bedacht mij hoe het toch kon dat het voor die mensen die toen leefden allemaal duidelijk was welke goden er wanneer werden bedoeld. Alhoewel… was dat eigenlijk wel zo?

Deden mensen net alsof ze het begrepen en lieten de priesters (die het zelf ook niet begrepen) maar kletsen als ze tegenstrijdigheden verklaarden? Of begrepen ze het intuïtief, zoals kinderen intuïtief weten wat de moraal van een sprookje is? En hoe zit het eigenlijk met “nieuwe” religies en bijbehorende rituelen die vandaag de dag nog steeds worden uitgevoerd in kerken en moskeeën?

Lees “De geschiedenis van het (on)bewuste” verder

Zeno: Van het concert des levens krijgt niemand een program

Zeno was de grondlegger van de Stoïcijnse leer. De Stoïcijnen zijn “beroemd” geworden omdat ze in staat zijn onder de meest hachelijke omstandigheden kalm en onverstoorbaar te blijven. Ze zijn de geschiedenis ingegaan als saaie, emotieloze, passieloze mensen waar “niks in zit”. Maar hoe anders is het beeld dat je krijgt als je je verdiept in de levenskunst van de Stoa!

Lees “Zeno: Van het concert des levens krijgt niemand een program” verder